Nước thải y tế là gì? Tác hại và cách xử lý đúng chuẩn hiện nay

Trong bối cảnh ngành y tế ngày càng phát triển, vấn đề ô nhiễm môi trường do hoạt động khám chữa bệnh đang trở thành mối quan tâm lớn của xã hội. Một trong những nguồn gây ô nhiễm nghiêm trọng nhưng thường bị xem nhẹ chính là nước thải phát sinh từ các cơ sở y tế. Thiết bị đo THP nhận thấy rằng, việc hiểu đúng bản chất nước thải y tế, những tác hại tiềm ẩn và phương pháp xử lý đạt chuẩn là yếu tố then chốt giúp bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Vậy nước thải y tế là gì, vì sao cần xử lý nghiêm ngặt và đâu là giải pháp tối ưu hiện nay? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Nước thải y tế là gì?

Nước thải y tế là gì? Đây là loại nước thải phát sinh trong quá trình hoạt động của các cơ sở y tế như bệnh viện, phòng khám, trung tâm y tế, phòng xét nghiệm, trạm xá, cơ sở điều dưỡng, nhà thuốc có hoạt động pha chế, cũng như các viện nghiên cứu sinh học – y học.

Nước thải y tế không giống nước thải sinh hoạt thông thường. Nó chứa nhiều thành phần nguy hại như:

• Vi sinh vật gây bệnh (vi khuẩn, virus, ký sinh trùng)
  
  

• Hóa chất độc hại, dược phẩm
  
  

• Kim loại nặng
  
  

• Dư lượng thuốc kháng sinh
  
  

• Chất phóng xạ (ở một số cơ sở đặc thù)
  
  

Chính vì vậy, nước thải y tế được xếp vào nhóm chất thải nguy hại, bắt buộc phải được thu gom và xử lý theo quy định nghiêm ngặt trước khi xả ra môi trường.

Nguồn phát sinh nước thải y tế

Để hiểu rõ hơn nước thải y tế là gì, cần xác định các nguồn phát sinh chính, bao gồm:

Nước thải từ hoạt động khám và điều trị

• Nước rửa dụng cụ y tế
  
  

• Nước vệ sinh phòng bệnh, phòng mổ
  
  

• Nước từ quá trình chăm sóc bệnh nhân
  
  

Nước thải từ phòng xét nghiệm

• Dung dịch xét nghiệm
  
  

• Hóa chất phân tích
  
  

• Mẫu bệnh phẩm còn sót lại
  
  

Nước thải sinh hoạt trong bệnh viện

• Nước từ nhà vệ sinh
  
  

• Nước từ khu nhà ăn, giặt là
  
  

Nước thải từ khu cách ly, điều trị bệnh truyền nhiễm

Đây là nguồn nước thải đặc biệt nguy hiểm vì chứa mật độ vi sinh vật gây bệnh rất cao.

Thành phần ô nhiễm trong nước thải y tế

Nước thải y tế có thành phần phức tạp và độc hại hơn nhiều so với nước thải thông thường:

Vi sinh vật gây bệnh

Bao gồm vi khuẩn lao, tụ cầu, liên cầu, virus viêm gan, virus đường ruột… có khả năng lây lan nhanh trong môi trường nước.

Hóa chất độc hại

• Formaldehyde
  
  

• Phenol
  
  

• Dung môi hữu cơ
  
  

• Chất khử trùng nồng độ cao
  
  

Dược phẩm và kháng sinh

Dư lượng thuốc kháng sinh trong nước thải có thể gây hiện tượng kháng kháng sinh – một mối đe dọa nghiêm trọng với y tế toàn cầu.

Kim loại nặng

Chì, thủy ngân, cadimi… phát sinh từ thiết bị y tế, hóa chất xét nghiệm.

Tác hại của nước thải y tế nếu không xử lý đúng chuẩn

Việc không xử lý hoặc xử lý không đạt chuẩn nước thải y tế có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng:

Ô nhiễm nguồn nước

Nước thải y tế xả trực tiếp ra sông, hồ, kênh rạch sẽ làm suy giảm chất lượng nước, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp.

Nguy cơ lây lan dịch bệnh

Vi sinh vật gây bệnh trong nước thải có thể xâm nhập vào nguồn nước sinh hoạt, gây bùng phát dịch bệnh trong cộng đồng.

Ảnh hưởng đến hệ sinh thái

Hóa chất và kim loại nặng gây chết sinh vật thủy sinh, phá vỡ cân bằng sinh thái tự nhiên.

Rủi ro pháp lý cho cơ sở y tế

Các cơ sở xả thải không đạt chuẩn có thể bị xử phạt nặng, đình chỉ hoạt động hoặc truy cứu trách nhiệm theo quy định pháp luật về bảo vệ môi trường.

Quy định pháp luật về xử lý nước thải y tế

Tại Việt Nam, việc xử lý nước thải y tế được quản lý chặt chẽ thông qua nhiều văn bản pháp luật và quy chuẩn kỹ thuật, tiêu biểu như:

• QCVN 28:2010/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải y tế
  
  

• Luật Bảo vệ môi trường
  
  

• Các thông tư hướng dẫn của Bộ Y tế và Bộ Tài nguyên & Môi trường
  
  

Theo đó, nước thải y tế phải được xử lý đạt quy chuẩn trước khi xả ra môi trường, tùy theo loại hình và quy mô cơ sở.

Các phương pháp xử lý nước thải y tế phổ biến hiện nay

Phương pháp cơ học

• Song chắn rác
  
  

• Bể lắng
  → Loại bỏ rác thô và cặn lớn
  
  

Phương pháp hóa lý

• Keo tụ – tạo bông
  
  

• Trung hòa pH
  → Xử lý kim loại nặng và chất rắn lơ lửng
  
  

Phương pháp sinh học

• Bùn hoạt tính
  
  

• AAO, SBR, MBR
  → Phân hủy chất hữu cơ, giảm BOD, COD
  
  

Khử trùng

• Clo
  
  

• UV
  
  

• Ozone
  → Tiêu diệt vi sinh vật gây bệnh trước khi xả thải
  
  

Vai trò của hệ thống xử lý nước thải y tế

Để đảm bảo nước thải đầu ra đạt quy chuẩn, các cơ sở y tế cần đầu tư hệ thống xử lý nước thải y tế được thiết kế phù hợp với quy mô, lưu lượng và đặc thù nguồn thải.

Một hệ thống đạt chuẩn sẽ:

• Xử lý triệt để vi sinh vật gây bệnh
  
  

• Loại bỏ hóa chất, dược phẩm tồn dư
  
  

• Giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường
  
  

• Đáp ứng yêu cầu pháp lý và kiểm tra định kỳ
  
  

Kết luận

Qua bài viết trên, chắc hẳn bạn đã hiểu rõ nước thải y tế là gì, nguồn gốc phát sinh, những tác hại nghiêm trọng cũng như tầm quan trọng của việc xử lý đúng chuẩn. Đầu tư giải pháp xử lý nước thải y tế không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đối với sức khỏe cộng đồng và môi trường sống.

Thiết bị đo THP tự hào đồng hành cùng các cơ sở y tế trong việc cung cấp giải pháp đo lường, giám sát và hỗ trợ xử lý nước thải hiệu quả, góp phần xây dựng một môi trường y tế an toàn – bền vững – đạt chuẩn.